Travel Gaziantep 02 : Bakırcılar Çarşısı

 

.

TRAVEL GAZİANTEP 02: BAKIRCILAR ÇARŞISI

.

GEZİ TARİHİ: 16 Kasım 2025, Pazar.

Bakırcılar Çarşısı: 

Şehrin hanlar bölgesinde yer alan Bakırcılar Çarşısı, geleneksel mimari dokusu içinde yaklaşık 400 yıllık bakır işçiliği zanaatını yaşatan popüler ticaret merkezidir. Bakırcıların yanında diğer el sanatları ürünleri de üretilip satılmaktadır . 

.

.

.

.

.

.

.

.

.

Bakırcılar Çarşısı'ndan görünüm.

.

.

.

.

.

©bygölgegezgin

Travel Gaziantep 01 : Zeugma Mozaik Müzesi

.

TRAVEL GAZİANTEP 01: ZEUGMA MOZAİK MÜZESİ

.

GEZİ TARİHİ: 15 Kasım 2025, Cumartesi.

Zeugma Mozaik Müzesi:

Dünyanın büyük mozaik müzelerinden biridir. Fırat nehri kıyısında Antik Zeugma Kenti ve Gaziantep çevresindeki antik yerleşimlerin eserlerinin sergilendiği müzedir. Sergilenen en önemli eseri dünyaca tanınmış Çingene Kızı Mozaiği olarak bilinen Mainad mozaiğidir.

.

.

Müze dışından görünüm.

Kommagene Kralı I. Antiokhos ile Herakles'in Tokalaşma Steli.

( Bazalt, Helenistik Dönem, MÖ. 69 - 36 )

.

Zeugma ve Kral I. Antiokhos Yazıtı:

Zeugma antik kentinde, Helenistik Agora'nın kuzeyinde 2000 yılında yapılan kurtarma kazılarında, ön yüzünde Kral I. Antiokhos Theos ile tanrı Apollon-Mithras-Hellos'un el sıkışma sahnesinin yer aldığı bazlttan bir stel ortaya çıkarılır. 2002 yılında baraj gölü sularının çekilmesiyle aynı kutsal alana ait bir diğer stel bulunur. Bu stel üzerinde ise Kommagene kralı I. Antiokhos, Herakles ile el sıkışır pozisyonda gösterilmiştir. Her iki stelin arkasında yer alan kanun yazıtları, Antiokhos'un yönettiği topraklar üzerindeki Yunanlı ve Persli tanrıları birleştirme politikaları için yazılır. Yazıtlar kutsal alanlarda uyulması gereken kuralları anlatan bir kanun metni niteliği taşır.

Kral I. Antiokhos ile tanrı Herakles'in tokalaşmasının betimlediği stelin arkasına kazınan yazıtta, Antiokhos söyle seslenir:

"Ve inanıyorum ki onlar tanrılara ait olduğu onuru bahşederek güzeli örnek alacaklar ve aynı şekilde benim için olması gerektiği gibi tanımlamaları ve süslü sözcükleri onların çiçekler açan yılların bilgeliğinde dile getirecekler. Böyle davrananlar için hem Pers ve Makedonya ülkelerinin Pederşahi tanrılarına, hem de anavatan Kommagene'nin tanrılarına onlara saygılı davranışlarından ötürü bağışlayıcı olmaları için dua ediyorum. Ve her kim ki bu egemenliği gelecekte uzun zamanlar için elinde bulunduracaksa; o bu yasayı ve bizim saygılı davranışlarımızı sürdürerek tüm tanrı ve tanrıçaların bağışlayıcılığına, benim yakarışlarım sayesinde mazhar olacaktır. Tanrısal buyruklarla bu yazıtı benim dindarlığımın bir dışa vurumu olarak kutsal harflerle, kısık sesle tanrıların yüce anlam taşıyan buyruklarımı vatandaşlarıma ve bu yazıtı okuyan yabancılara ilan ediyorum; aynı şekilde insan doğasından nasibini almış olan ve sadece kabile ya da aşiret adlarıyla birbirlerinden ayrılan krallara, hükümdarlara, yabancılara ve kölelere bu taş; kısık sesle Zeus Oromasdes'in himayesiyle ve diğer tanrıların arzularıyla şunları iletmektedir: Eğer biri, yasanın içeriği bağlamında, kör bir cehaletle, dinsiz bir şekilde kutsal olanları dikkate almayarak kutsanmış toprağa yanlış yola yönelmiş ayağın-ı basarsa, kısa zamanda tanrıların ve kutsanmış tanrıların atalarının ortak evinden geri dönüp dini nitelik taşımayan bir yere kaçmalı ve orada kötülüklerden arındıran korku ile istem dışı işlenen günah lekesinden arınmalıdır. Eğer dinsizliğin etkisiyle gizlice ya da güç kullanarak buraya girmeye yeltenirse, herhangi bir mutlu sona ulaşamayacak, çünkü burayı gözeten büyük bekçi tanrısal himayesini esirgemeyecektir."

Kommagene Kralı I. Antiokhos ile Apollo-Mithras-Hellos'un tokalaşma steli.

( Bazalt, Helenistik Dönem, Gaziantep Nizip Zeugma Antik Kenti, MÖ. 69-36 )

Mezar steli.

Akratos ve Euprosyne Mozaiği: MS. 2.-3. Yüzyıl.

Akratos ve Euprosyne Mozaiği, Menad villasının bir odasına ait taban mozaiğidir. Gaziantep Müzesinin 1998 yılında yaptığı kurtarma kazısında Çingene kızı olarak bilinen mozaiğin yan odasından çıkarılan mozaiktir. 

Mozaikte, adı yönetici - aktarıcı anlamına gelen Akratos ile neşe ve sevinç veren anlamına gelen su perisi Euprosyne görülmektedir. Kompozisyonda, Aktros'un ilahi kaynaktan alınan altın krater içindeki kutsal şarabı, bereket boynuzu ile Euprosyne'ye sunması tasvir edilir.

Okeanos ve Tethys Mozaiği: MS. 2.-3. Yüzyıl.

Okeanaos villasının sağ havuzunun taban mozaiğidir. Erken Roma imparatorluk dönemine ait olan bu mozaik,, hayatın kaynağı olan ırmak tanrısı Okeanos ile eşi Tethys konu edilir.

Oturan kadın heykeli, Oyun taşı.

( Roma dönemi, Kalker, Zeugma antik kenti )

Çocuklu kadın heykeli.

( Roma dönemi, Kalker, Zeugma antik kenti )

Akhilleus mozaiği.

( MS. 2.-3. yüzyıl, Zeugma antik kenti, Poseidon villası )

Poseidon mozaiği.

( MS. 2.-3. yüzyıl, Zeugma antik kenti, Poseidon villası )

Perseus ve Andromeda mozaiği.

( MS. 2.-3. yüzyıl, Zeugma antik kenti, Poseidon villası )

Satyros ve Antiope mozaiği.

( MS. 2. yüzyıl, Zeugma antik kenti, Poseidon villası )

Eros ve Psykhe mozaiği.

( MS. 3. yüzyıl, Zeugma antik kenti, Poseidon villası )

Venüs'ün doğuşu mozaiği: MS. 3. yüzyıl, Poseidon villası.

Aphrodithe doğadaki coşkunun, bu coşkunun sevgi yönünü temsil etmektedir. Bu sevgi kendi başına açığa çıkmaz, onun gelişini soyut varlıklar (arzu, göze hoş gelen şeyler, doğadaki tanrısal uyum vb.) müjdeler. Kuşlardan kuğu, güvercin ve serçe, çiçeklerden gül ve mersin tanrıya adanmıştır. 

Bu mozaikte Aphrodithe doğal yaşamı simgeleyen çerçeve içerisinde iki eğitici usta arasında ortaya çıkartılır: Bu yaşam şartları içinde ömrünüzü boşa geçirmeyin, sevgiyi yakalayın dercesine.

Aphrodithe'in yüzü MS. 256 yılındaki savaş sırasında ait olduğu mimarinin yıkılmasıyla tahrip olduğu düşünülmektedir. Mozaik, Samsatlı Zosimos tarafından yapılmıştır.

Antik kaynaklardan Hesiodos Theogonia adlı eserinde tanrıçanın denizin köpüklü dalgalarından doğduğunu anlatır:

"... Ak köpükler çıkıyordu tanrısal uzuvdan:

Bir kız türeyiverdi, bu ak köpükten...

Aphrodithe dediler ona insanlar ve tanrılar

Bir köpükten doğmuş olduğu için.

Ona düştü kız cilveleri, gülüşmeleri, oynaşmaları

Sevmenin, sevişmenin tadı, büyüsü."

Theonoe mozaiği: MS. 2.-3. yüzyıl.

Zeugma antik kentindeki Kointos villasının taban mozaiklerindendir. Zeugma kolleksiyonunun en büyük mozaiğidir. Theonoe ve rahip kılığındaki kız kardeşi Leukippe'nin karşılaşma sahnesi tasvir edilir.

Hikayeye göre kahin Kalkhas'ın kız kardeşi olan Theonoe, bir gün kumsalda oynarken korsanlarca kaçırılır ve Karia kralına satılır. Babası Thestor, onu aramaya çıkar ama gemisi batar ve Karia kıyılarına çıkar ve kralın sarayına köle olur. Ne kız kardeşinden, ne de babasından haber alabilen Leukippe, onları aramak için saçlarını kesip genç bir rahip kılığında yola çıkar. Karia'ya geldiğinde, onu tanıyamayan Theonoe, rahip kılığındaki kız kardeşine aşık olur ve ona teklifte bulunur. Leukippe, bu teklife yanaşmayınca Thestor'u onu öldürmekle görevlendirir. Hikayenin sonunda iki kız kardeş ve baba, birbirini tanırlar; Karia kralı da onlara armağanlar sunarak yurtlarına geri gönderir. 

Dionysos - Telete Skyrtos Mozaiği.

( MS: 3. yüzyıl, Zeugma antik kenti, Poseidon villası.

Mars heykeli.

( MS. 1. yüzyıl, Zeugma antik kenti )

Çingene Kızı Mozaiği: Mainad.

Gaziantep'teki Zeugma antik kentinde bulunan, MÖ. 2. yüzyıla ait Roma dönemi bir eserdir. Durgun bakışları, dağınık saçları ve küpeleri nedeniyle bu isimle anılan figürün, aslında Dionysos kültüne bağlı bir rahibe olan Menad olduğu bilinmektedir.

Müzenin ve Gaziantep'in simgesidir. Özel olarak loş bir odada sergilenen bu eserdeki figürün gözleri, odanın hangi açısından bakarsanız bakın sizi takip ediyormuş hissi uyandırır. 

Europe'nin Kaçırılışı Mozaiği.

( MS. 2.-3. yüzyıl, Zeugma antik kenti )

Tanrı Zeus'un boğa kılığına girerek Suriyeli kız Europe'yi kaçırması tasvir edilmiştir. Mitolojide Olympos'un hakimi, tanrıların tanrısı Zeus, aşklarıyla ünlüydü. Mitolojiye göre Fenike kralının kızı Europe'nin güzelliğine aşık olan Zeus, bir boğa kılığına girerek deniz kenarında eğlenen kızın yanına gelir. Europe bu uysal görünümlü hayvanı okşar ve üzerine binerek boynuzlarını çiçeklerle süsler. O sırada boğa büyük bir hızla koşmaya başlar, Europe düşmemek için bir eliyle boğanın boynuna sarılır, bir eliyle de elbisesi ıslanmaması için eteğini tutar. 

Dionysos Büstü Mozaiği.

( MS. 2.-3. yüzyıl, Zeugma antik kenti, Okeanos villası )

.

Sulumağara Mozaiği.

( MS. 5. yüzyıl )

Islahiye Altınüzüm beldesindeki antik dönem kilisesinin taban mozaiğidir.

. 

Antik dönem yazılı mozaikler.

.

.

.

.

.

©bygölgegezgin

Travel Gaziantep 00 : Gaziantep

 

.

TRAVEL GAZİANTEP 00 : GAZİANTEP

.

GEZİ TARİHİ: 14 Kasım 2025, Cuma.

Güneydoğu bölgesinin en güzel şehirlerinden birine gastronomi seyahatine başlamak için sabah 04.00'te kalkıp 05.00'ten itibaren yollardayız. Kızılay üstünden Havaş otobüsleri ile Esenboğa havaalanına ulaşana kadar saat 07.00 oldu. Uçağımız 08.00'de kalkıyor, yaklaşık bir buçuk saatlik yolculuktan sonra Gaziantep'teyiz.

Antik çağlardan beri yerleşim yeri olan Gaziantep, İpek yolu üzerinde bir ticaret merkezi, verimli iş gücüyle sanayi merkezi, bereketli topraklarıyla üretilen ürünlerle gastronomi merkezi haline gelmiş şehir, Osmanlı dönemi Şam fıstığı olan ürünü Cumhuriyet döneminden sonra Antep fıstığına dönüştürmüştür.

Gaziantep havaalanı otobüsünden çarşıya yakın bir noktada indiğimizde kahvaltı için ilk durağımız Metanet Lokantası.

Sabah saatlerinde turların uğrak noktalarından biri olan lokantada kalabalık grupların içinde bir masada iki boş sandalye bulup siparişlerimizi veriyoruz.

.

.

.

Alevli hazırlanan beyran yemeğini sabah çorbası olarak içiyoruz.

Beyran, biber limon ve pide ekmeğiyle servis ediliyor: 2 beyran, 2 su: 620 ₺ = 15 $.

Kozluca Camisi:

Merkez ilçe olan Şahibey' in Kozluca mahallesinde, merkezi yerde, çarşı içinde bulunur. 1543 yılında Zaim Ahmet mescidi olarak yapılır. Daha sonra yerine 19. yüzyılda bugünkü haliyle inşa edilir. 2006 yılında restore edilir.

.

.

.

.

.

.

Tahmis baklava.

Tahmis kahvesini sonra uğramak üzere geçiyoruz.

Ziraat Bankası.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

Yol yorgunluğu atmak üzere otele yerleşip çarşı içini gezmek üzere kaldığımız yerden devam ediyoruz.

Almacı Pazarı:

Gaziantep'in ilk çarşılarından biri olan Almacı Pazarı, 250 yıllık tarihi bir çarşıdır. Yöresel ve organik olarak sunulan ürünler satılmaktadır.

.

.

Hacı Veli Camisi:

1645 yılında mescit olarak inşa edilir, 1690 yılında camiye çevrilir. 1912 yılında yenilerek günümüzdeki şeklini alır. 

Türküm diyen her şehir, her kasaba ve en küçük Türk köyü Gazianteplileri kahramanlık örneği alabilirler.

( Mustafa Kemal Atatürk, 25 Aralık 1936 )

Meydan.

Kadı Kasteli:

1710 yılında Kadı Abdullah Mahir tarafından Sacur suyolu üzerine yaptırılır. 1985 yılında belediye tarafından yıkılarak yenisi yapılır. 

Yöresel sabun çeşitleri.

Sülükçüler.

Tütün Han:

1799 yılında Hüseyin ağa tarafından geleneksel Osmanlı mimarisi tarzında yaptırılan han, iki katlı ve tek avluludur. İnşa edildiği yıllarda şehrin tütün ticaretinin yapıldığı merkez olan tarihi yapı günümüzde kafe olarak kullanılmaktadır.

.

.

.

.

Tütün Han içinde mağara kafe.

Zincirli Bedesten: 

1718 yılında Darendeli Hüseyin Paşa tarafından kapalı çarşıdır. 2008 yılında restore edilir. 2023 depreminde hasar alır, tekrar restore edilir.

.

.

Bedestenden görünüm.

Alaüddevle Camisi:

16. yüzyıl başlarında Dulkadiroğlu beyi Alaüddevle Bozkurt Bey tarafından yaptırılan cami, 1900 yılında sadece minaresi kalır, 1903 yılında siyah ve beyaz kesme taşlar kullanılarak tek kubbeli olarak yeniden inşa edilir. 

.

Gümrük Hanı:

1878 yılında Hacı Ömer Efendi tarafından yolcu hanı olarak yaptırılır. Standart han özelliklerini taşıyan yapının zemin katı depo ve ahır, üst katları ise konaklama amaçlı kullanılmıştır. 2011 yılında restorasyonu yapılarak, kaybolmaya yüz tutmuş el sanatlarının üretim ve satış merkezidir, yaşayan müze olarak kullanılmaktadır.

Tarihi Yenihan:

Standart Osmanlı dönemi yapılarından olan han, küfeki sarımtrak taşlardan, iki katlı olup alt katı ahır ve ve depo, üst katı konaklama için kullanılmıştır. Yapıldığı dönemden önce taş ocağı olarak kullanılan mağara yapısı günümüzde kafe olarak kullanılmaktadır. 

.

.

.

.

.

.

.

Yenihan'dan görünüm.

.

.

Kutnu Dokumacı.

Kirişçi Kuruyemiş Şekerleme.

Millet Hanı:

Esas adı Aziziye hanıdır. 1869 yılında Ermeni Aşçıoğlu Kesbar Kevork tarfından yaptırılır. Dönemin Surp Asdvadzadzin kilisesine vakfedilir. Kira gelirleri bu kilisenin giderlerini karşılamak için kullanılmıştır. Kilise şimdi Kurtuluş camisine çevrilmiştir. 

Bir rivayete göre Gazi Mustafa Kemal Atatürk Gaziantep'e geldiğinde şehrin ileri gelenleri, "Paşam, Antep kütüğüne yazıldınız, bari burada bir mülkünüz bulunsun" diye Aziziye Hanını teklif ederler, fakat Ata: "Benim olan milletindir, bu han milletin olsun ve adı da Millet Hanı olsun" demiştir. 

Uzun yıllar vakıflar himayesinde olan han, şimdi özel mülktür. 

.

.

Millet Hanı'ndan görünüm.

Alaüddevle Camisi.

İmam Çağdaş Kebap ve Baklava Restoranı: 

Önünde her daim kuyruk olan turistik restoran girişinde hafif yağmur altında bir müddet bekledikten sonra mübaşir tavırlı garsonun üst kata yönlendirmesiyle masamıza oturuyoruz.

.

.

.

.

.

.

1 Lamacun, 1 Alinazik, 1 Yoğurtlu kebap, 1 kola, 1 su: 1.645 ₺ = 39 $. 

Balıklı Meydan.

.

Gecenin sonuna iki çay iki bira eklentisi.

.

15 Kasım 2025, Cumartesi:

Öğleye doğru yağmurun ara verdiği ılık bir sonbahar günün Gaziantep kalesine doğru yürüyoruz.

.

.

.

Gaziantep Kalesi:

Şehir merkezinde, Alleben deresi kenarında doğal bir tepe üzerine kurulan kale, efsaneye göre yapım aşamasında genç bir kızın yüzüğüne satarak katkıda bulunmasıyla Yüzük Kalesi, Kala-i Füsus olarak bilinir. Temelleri MÖ. 3600'lü yıllarda Kalkolitik dönemde atılır. MS. 2. - 3. yüzyıllarda Roma İmparatorluğu tarafından gözetleme kulesi yapılarak genişletilir. Sonrasında Bizanslılar, Memluklular, Dulkadiroğulları ve Osmanlı dönemlerinde onarımdan geçen kale, 12 kulesi ile ayakta kalan güzel kale örneklerindendir.

.

.

25 Aralık Gaziantep Savunması Kahramanlık Panaroması ve Müzesi.

Tarihi çeşme.

Demokrasi Meydanı.

.

Mitat Enç caddesinde heykel ve tanıtım yazısı.

Mitat Enç caddesi.

Gaziantep'te bütün cadde ve sokaklar kebapçılara çıkar.

Kebapçı Yalçın.

.

.

Öğle yemeği ile akşam yemeğini birleştirip günü kebaba bağladık: 

1 ciğer, 1 küşleme, 1 yağlı kara, 2 fındık lahmacun: 1.850 ₺ = 44 $.

.

Koçak Baklava.

.

.

.

.

.

Baklavanın hası: Antep fıstıklısı.

.

16 Kasım 2025, Pazar:

Otelde hafif bir kahvaltıdan sonra Kendirli Gazi Kültür Merkezi'nden Gaziantep gezisine devam ediyoruz.

Kendirli Gazi Kültür Merkezi:

Fransa kralı III. Napolyon, Fransız misyonerleri ve Katolik camiasının desteğiyle1860 yılında yapılmış olan Ermeni Katolik kilisesidir. 1921 Gaziantep savaşından sonra kilise işlevini yitiren ibadethane çok amaçlı yapı olarak kullanılır, 2013 yılında kültür merkezine dönüştürülür.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 26 Ocak 1933 tarihinde Gaziantep'i ziyaret ederek bu balkondan Gazianteplilere hitap etmiştir.

Ben Gazianteplilerin nasıl gözlerinden öpmem ki; onlar yalnız Gaziantep'i değil, Türkiye'yi de kurtardılar.

( Gazi Mustafa Kemal Atatürk )

Şehitler Abidesi.

.

Zafer meydanı.

Kahraman Emmioğlu Kültür Sanat Merkezi .

Nohutçu Ömer Usta.

.

1 nohut dürüm ve kola: 130 ₺ = 3 $.

.

Gaziler caddesinde çeşme ve kitabesi:

Babalarının lütfuyla iyi bir eğitim ve iyi bir yaşamla kutsanmış olanlar ne mutlu! Büyük adamın oğlu mevcut lider, arpa meselesinin ve tüm durumun sebebi, büyük adamın oğlu.

Kozluca Kasteli:

Gaziantep mimarisine özgü olan yapı, 16. yüzyılda inşa edilmiş olup dönemin umumi çamaşırhanesi, tuvaleti, abdesthanesi ve yıkanma yeri olarak kullanılmış sosyal yapıdır.

.

.

.

Kastelden görünüm.

Metanet Katmer Salonu.

.

.

.

1 katmer, 5 çay: 700 ₺ = 17 $.

Katmerden sonra sıra kahvede:

İçeri girmek için biraz sıra beklememiz gerekiyor.

Tahmis Kahvesi:

Türkmen ağası ve Sancak beyi Mustafa Ağa Bin Yusuf tarafından Mevlevihane tekkesine gelir getirmesi için 1635 yılında açılmış olan tarihi kahvehanedir.

.

.

.

Tahmis kahvesinden görünüm.

Yesemek Restoran.

Büdeyri Hanı:

19. yüzyıl sonlarında yapılan tarihi handır. Sabunhane ve han olarak iki bölümlüdür. Günümüzde kahve ve yöresel ürünlerin satıldığı dükkanlardan oluşmaktadır.

Akşam olurken kebap dumanlarını arkada bırakarak havaalanına doğru yola çıkıyoruz.

Üç günlük yemekle keyif aldığımız güzel seyahat için teşekkürler Gaziantep...

.

.

.

.

.

Bu gezinin yolcuları: Gaziantep'te.

.

.

.

.

.

©bygölgegezgin